Kombinezony ochronne – klasyfikacja i zastosowanie w różnych środowiskach medycznych

Kombinezony ochronne stanowią jeden z podstawowych elementów środków ochrony indywidualnej (ŚOI), zapewniający personelowi medycznemu ochronę przed ekspozycją na patogeny biologiczne oraz substancje chemiczne wykorzystywane w procedurach diagnostycznych i terapeutycznych. Jak dobrać odpowiedni kombinezon w zależności od poziomu ryzyka i rodzaju pracy?

Charakterystyka kombinezonów ochronnych

Praca w środowisku medycznym wymaga stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej (ŚOI), zgodnych z normami BHP i regulacjami prawnymi (dyrektywa 89/686/EWG, normy PN-EN). W tym kontekście szczególnie ważne są kombinezony ochronne, które tworzą barierę przed czynnikami biologicznymi i chemicznymi.

W zależności od przeznaczenia mogą różnić się pod względem:

• rodzaju materiału – laminowane włókniny, SMS (ang. Spunbond-Meltblown-Spunbond) lub polietylen, chroniące przed cieczami i aerozolami;
• poziomem ochrony – zależy od przeznaczenia, np. kombinezony wykorzystywane do rutynowych procedur medycznych (typ 5/6), a także kombinezony hermetyczne stosowane w środowiskach wysokiego ryzyka (typ 1/2/3/4);
• konstrukcją i dopasowaniem – kaptury, mankiety, zapięcia i elastyczne pasy zwiększają szczelność i ograniczają ryzyko kontaktu z materiałem zakaźnym;
• kompatybilnością z innymi ŚOI – kombinezony często używane są razem z rękawicami, okularami ochronnymi, maskami filtrującymi i systemami CSTD w aptekach szpitalnych.

Dobrze zaprojektowane kombinezony wspierają personel medyczny w codziennej pracy, zmniejszając ryzyko ekspozycji na niebezpieczne substancje. Pozwalają też na bezpieczne wykonywanie procedur diagnostycznych i terapeutycznych, a także przygotowanie leków cytotoksycznych.

Klasyfikacja kombinezonów ochronnych

Zgodnie z dyrektywą 89/686/EWG kombinezony ochronne klasyfikuje się w 3 kategoriach, w zależności od poziomu ryzyka:

• kategoria I, obejmująca odzież chroniącą przed nieszkodliwymi zabrudzeniami i niewymagającą certyfikacji;
• kategoria II, czyli odzież zabezpieczająca przed umiarkowanymi zagrożeniami, niezagrażającymi życiu ani powodującymi trwałego uszczerbku na zdrowiu;
• kategoria III, która dotyczy specjalistycznej odzieży o złożonej konstrukcji, chroniącej przed czynnikami mogącymi spowodować poważne konsekwencje zdrowotne. Do tej grupy należy większość kombinezonów medycznych.

W ramach tych kategorii wyróżnia się 6 typów kombinezonów, różniących się zakresem ochrony chemicznej i biologicznej:

• typ 1, zapewniający gazoszczelność przed parami i gazami chemicznymi, z zewnętrznym lub wewnętrznym źródłem powietrza;
• typ 2, chroniący przed gazami, aerozolami i cząstkami stałymi bez pełnej szczelności, utrzymując nadciśnienie powietrza;
• typ 3, zabezpieczający przed strumieniem cieczy chemicznych lub biologicznych;
• typ 4, ograniczający penetrację podczas rozpylenia cieczy;
• typ 5, chroniąc przed pyłami stałymi unoszącymi się w powietrzu;
• typ 6, stosowany przeciw lekkim opryskom cieczy.

Zgodnie z normą PN-EN 14126 w medycynie kluczowe są typy 3-B/4-B/5-B/6-B, oznaczające ochronę przed czynnikami zakaźnymi, takimi jak bakterie i wirusy.​

Zastosowanie kombinezonów w wybranych środowiskach medycznych

Dobór odpowiedniego kombinezonu ochronnego w praktyce medycznej zależy m.in. od rodzaju wykonywanych procedur, poziomu ryzyka ekspozycji na czynniki biologiczne i chemiczne, a także wymogów norm ochrony indywidualnej.

• Pracownie leków cytotoksycznych – kombinezony ochronne stosuje się głównie w aptekach szpitalnych i środowiskach onkologicznych. W takich miejscach, gdzie obowiązują wysokie standardy aseptyczności (np. w boksach aseptycznych czy lożach laminarnych), kombinezony zapewniają ochronę personelu przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi. Korzysta się z nich przede wszystkim podczas przygotowywania leków cytotoksycznych, co pozwala minimalizować ryzyko ekspozycji na te szkodliwe substancje.
• Sale operacyjne i izolatki – podczas zabiegów chirurgicznych oraz pracy w izolatkach zakaźnych stosuje się kombinezony typu 4, 5 i 6. Zapewniają one ochronę przed aerozolami, kroplami krwi oraz płynami biologicznymi, umożliwiając personelowi bezpieczne wykonywanie procedur w środowisku wysokiego ryzyka.
• Laboratoria diagnostyczne – w pracowniach mikrobiologicznych i diagnostycznych kombinezony typu 5/6 zabezpieczają przed pyłami, drobnymi cząstkami oraz kontaktem z próbkami zakaźnymi. Pozwala to na prowadzenie badań i analiz przy zachowaniu rygorystycznych standardów bezpieczeństwa biologicznego.
• Transport pacjentów i dezynfekcja – podczas transportu pacjentów z podejrzeniem lub stwierdzoną infekcją oraz przy dezynfekcji pomieszczeń stosuje się kombinezony typu 3/4. Ich zadaniem jest ograniczenie ryzyka przenoszenia zanieczyszczeń pomiędzy personelem, pacjentami i otoczeniem, co jest niezbędne dla utrzymania bezpieczeństwa w placówkach medycznych.

Kombinezony ochronne DuPont – profesjonalna ochrona przeciwchemiczna z wykorzystaniem materiału Tyvek

Wpis stanowi reklamę wyrobu medycznego. Dalsze informacje na końcu artykułu.

DuPont™ Protection Technologies to część amerykańskiego koncernu DuPont, założonego w 1802 r. Firma słynie z tworzenia innowacyjnych materiałów, takich jak Nylon, Teflon czy Kevlar. W obszarze ochrony indywidualnej firma wykorzystuje włókninę Tyvek®, wykonaną z wysokiej gęstości polietylenu (HDPE).

Materiał ten charakteryzuje się mikroporowatą strukturą, która tworzy skuteczną barierę przed pyłami, aerozolami oraz czynnikami biologicznymi. Co ważne, włóknina Tyvek®:

• zapewnia ochronę przed cząstkami stałymi (typ 5, PN-EN 13982-1);
• ogranicza kontakt z aerozolami i lekkimi opryskami (typ 6, PN-EN 13034);
• chroni przed czynnikami biologicznymi (w klasach 1-3, według PN-EN 14126).

W praktyce medycznej kombinezony DuPont™ Tyvek® stosowane są w zależności od poziomu ryzyka i rodzaju wykonywanych procedur.

‍

• Tyvek® IsoClean® (model IC 193 B WH DS) to jednoczęściowy kombinezon z kapturem i zintegrowanymi osłonami na buty, przetwarzany w czystych warunkach i sterylizowany promieniami gamma. Zapewnia ochronę kategorii III (typ 5-B i 6-B) oraz stanowi barierę dla czynników infekcyjnych zgodnie z normą EN 14126, co pozwala na jego wykorzystanie w pomieszczeniach o klasie czystości GMP A/B.
• Alternatywnym rozwiązaniem jest trzyczęściowy model Tyvek® IsoClean® IC 183 B WH DS, który również zapewnia sterylność na poziomie SAL 10−6 i jest przeznaczony do pracy w środowisku o kontrolowanej czystości, gdzie wymagana jest ochrona przed zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi. Oba rozwiązania wspierają personel w bezpiecznym przygotowywaniu leków cytotoksycznych oraz w procedurach diagnostycznych.

‍

Dzięki właściwościom włókniny Tyvek® kombinezony DuPont łączą skuteczną ochronę z komfortem pracy, wspierając personel medyczny w procedurach diagnostycznych, dezynfekcyjnych i podczas przygotowywania leków cytotoksycznych w bezpiecznych warunkach.

Środki ochrony indywidualnej objęte artykułem: Kombinezon Tyvek® IsoClean® IC 193 B WH DS, Kombinezon Tyvek® IsoClean® IC 183 B WH DS, producent: DuPont Protection Technologies. Informacje o produktach i ryzykach związanych z ich użytkowaniem dostępne są pod linkami: https://www.grupa-anmar.pl/produkt/kombinezon-dupont-tyvek-isoclean-ic-193-b-wh-ds/ oraz https://www.grupa-anmar.pl/produkt/tyvek-isoclean-193/. 

Reklamę prowadzi ANMAR sp. z o.o.

Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.​

‍